Je wilt met ChatGPT een tekst schrijven, een document beoordelen of een ingewikkeld vraagstuk uitwerken. Maar voordat je begint, zie je verschillende modellen en instellingen. Welke kies je?
Deze keuzehulp gaat over modellen in ChatGPT Work. In de gewone Chat-omgeving kunnen andere namen en instellingen staan. Ook binnen Work verschilt de beschikbaarheid per abonnement en werkomgeving.
De kaart geeft een praktische richting aan. De assen zijn geen meting van snelheid of kwaliteit. Je kunt ieder model voor verschillende soorten opdrachten proberen.
Eerst het verschil: model en redeneervermogen
Wanneer je een opdracht geeft, zijn er twee keuzes die invloed kunnen hebben op hoe ChatGPT die verwerkt:
- Het model bepaalt welk AI-model je gebruikt, bijvoorbeeld Sol of Terra.
- Het redeneervermogen bepaalt hoeveel ruimte het model krijgt om over de opdracht na te denken.
Zie het als het kiezen van een collega en het bepalen hoeveel tijd die krijgt voor een opdracht. Voor een korte tekstcorrectie is een snelle eerste reactie vaak voldoende. Voor het vergelijken van voorstellen wil je meer aandacht voor details en afwegingen.
Een hogere instelling kan helpen bij complexe opdrachten, maar vraagt doorgaans meer tijd en gebruik. Het is geen garantie dat een antwoord klopt. Blijf belangrijke informatie en conclusies controleren.
Terra: als het snel moet en er toch iets moet gebeuren
Terra gebruiken wij wanneer we vlot resultaat willen, maar de opdracht meer vraagt dan alleen een kort antwoord. Bijvoorbeeld wanneer ChatGPT:
- Een tekst aanpast op basis van bestaande informatie.
- Een scherm of afbeelding bekijkt.
- Een aantal stappen uitvoert in een ondersteunde app.
- Informatie uit verschillende velden of schermen verwerkt.
OpenAI noemt Terra onder meer voor helder schrijven, visueel werk en afgebakende taken op een computer. Denk bijvoorbeeld aan het bekijken van een bestaande pagina en het opschrijven van verbeterpunten. Of aan het gebruiken van informatie uit een document om een formulier in te vullen, waarna je het resultaat zelf controleert.
Sol: ons werkpaard voor grotere opdrachten
Sol gebruiken we voor opdrachten waarbij verschillende onderdelen samenkomen. Bijvoorbeeld als ChatGPT documenten combineert, een plan uitwerkt of een vraagstuk zorgvuldig beoordeelt.
- Een projectplan opstellen vanuit een intake en meerdere documenten.
- Een website of applicatie uitwerken vanuit een uitgebreide briefing.
- Een training voorbereiden met informatie uit verschillende bronnen.
- Een bedrijfsproces analyseren en verbeterkansen beschrijven.
Voor veel van dit soort opdrachten kun je beginnen met de standaardinstelling voor redeneervermogen. Als er meer afhankelijkheden, uitzonderingen of afwegingen zijn, kun je die instelling verhogen.
Sol met hoog, zeer hoog of max
Bij complexe opdrachten gebruiken wij vaak Sol met hoog, zeer hoog of max, afhankelijk van wat de opdracht vraagt en welke instellingen beschikbaar zijn. Bijvoorbeeld wanneer we meerdere scenario’s vergelijken, een groter project met veel afhankelijkheden uitwerken of tegenstrijdige informatie beoordelen.
Een voorbeeld van een opdracht:
Bekijk deze intake, projectnotities en huidige werkwijze. Maak een voorstel voor de aanpak. Benoem de belangrijkste afhankelijkheden, risico’s en ontbrekende informatie. Geef aan welke keuzes we eerst moeten maken en onderbouw je advies.
De hogere denkstand is vooral nuttig als je wilt dat ChatGPT meer aandacht besteedt aan de samenhang tussen onderdelen.
Wanneer zet je het redeneervermogen hoger?
Gebruik deze instellingen als praktische richtlijn. De benamingen en beschikbare standen kunnen per model en account verschillen.
- Licht: een korte, overzichtelijke taak, zoals een e-mail inkorten of een lijst structureren.
- Gemiddeld of standaard: meerdere stappen met een duidelijk doel, zoals een conceptvoorstel op basis van notities.
- Hoog of zeer hoog: meerdere bronnen, afhankelijkheden of afwegingen, zoals voorstellen vergelijken.
- Max: een bijzonder ingewikkelde opdracht waarbij diepgang belangrijker is dan snelheid, zoals een omvangrijk plan beoordelen op samenhang, uitzonderingen en risico’s.
OpenAI adviseert om met de standaardinstelling te beginnen en die te verhogen als de taak meer planning, analyse of controle vraagt. Onze vuistregel: zet het redeneervermogen hoger wanneer een fout, gemiste afhankelijkheid of verkeerde aanname merkbaar gevolgen heeft voor je werk.
En hoe zit het met Luna en Astra?
Luna is een optie voor duidelijke, afgebakende taken, zoals gegevens ordenen of notities samenvatten. Wij gebruiken Luna zelf weinig, maar het kan bruikbaar zijn voor eenvoudige taken die regelmatig terugkomen.
Astra is een optie voor zeer veeleisende opdrachten en diepgaande analyse. Wij kiezen voor complexe werkzaamheden meestal Sol met een hoge denkstand. Wil je aanpakken vergelijken, dan kun je dezelfde opdracht ook eens aan Astra geven en de resultaten naast elkaar leggen.
De keuze hangt ook af van de opdracht, de informatie die je meegeeft en wat je met het resultaat wilt doen.
Een duidelijke opdracht blijft belangrijk
Een model kan pas goed helpen als het begrijpt wat je nodig hebt. Geef daarom aan:
- Wat je wilt bereiken.
- Welke informatie ChatGPT moet gebruiken.
- Voor wie het resultaat bedoeld is.
- Hoe het resultaat eruit moet zien.
- Wat het moet doen als informatie ontbreekt.
Merk je dat het antwoord belangrijke details mist? Geef eerst extra context of verduidelijk je opdracht. Bij een ingewikkelde taak kan het daarnaast helpen om meer redeneervermogen of een ander model te proberen.
Bronnen en actualiteit
Dit artikel is gecontroleerd op 2 november 2026. Modelnamen, instellingen en beschikbaarheid kunnen veranderen. Raadpleeg de actuele informatie van OpenAI: modellen in ChatGPT Work en modelkeuze.
